Stadium IV-alvleesklierkanker is voor de meeste mensen een doodvonnis.
Het overlevingspercentage na vijf jaar bedraagt drie procent. Niet vijftien. Niet twintig. Drie.
Dat is al jaren de grimmige realiteit. Shubham Pant noemt de prognose ‘historisch slecht’, wat een beleefde manier is om te zeggen dat patiënten vaak bijna geen tijd meer hebben terwijl de ziekte zich verspreidt.
Dan komt daraxonrasib.
Het zorgt voor ophef in de oncologiewereld, nadat uit een recent onderzoek is gebleken dat de levensduur van patiënten bijna verdubbelt. Ignacio Garrido Laguna geeft toe dat hij nog nooit resultaten van dit kaliber heeft gezien. Hij is niet gewend verrast te worden.
Het medicijn is nog niet in de schappen verschenen. De FDA heeft nog niet getekend. Maar oncologen houden het nauwlettend in de gaten, wachtend op groen licht, terwijl ze proberen de medicatie via speciale toegangsprogramma’s in handen van hun patiënten te krijgen.
Wat de gegevens daadwerkelijk laten zien
Vijfhonderd patiënten namen deel aan de fase 3-studie.
Ze waren verspreid over Noord-Amerika, Europa en Azië. Allen hadden gemetastaseerd ductaal adenocARCinoom van de pancreas (mPDAC). Ze hadden allemaal al chemotherapie geprobeerd en faalden. De meesten konden nog rondlopen en basiszaken doen, waardoor ze in aanmerking kwamen voor de studie.
Hier is de kicker.
Na ongeveer 8,5 maanden observatie leefde de daraxonrasib-groep gemiddeld 13,2 maanden.
De chemotherapiegroep? Zes tot zeven maanden. Afhankelijk van het tumortype kan de kloof kleiner worden, maar de medicijngroep leefde nog steeds ongeveer twee keer zo lang.
Kwaliteit van leven is ook belangrijk.
Chemotherapie verwoest lichamen. Daraxonrasib veroorzaakte lang niet zoveel ernstige bijwerkingen. Slechts 1,2% van de mensen die de pil slikten, stopte ermee vanwege de effecten. Ruim 11% van degenen die chemotherapie kregen, moest stoppen. Het is een moeilijkere weg als de behandeling je net zo zeker doodt als de ziekte.
Hoe het anders werkt
Dit is geen vermomde chemo.
Daraxonrasib is een pil. Jij neemt het. Het gaat werken aan een eiwit genaamd KRAS.
“Het heeft een heel nieuw mechanisme.”
— Ignacio Garrido Laguna
De meeste pancreaskankers – meer dan 90% daarvan, volgens Peter Hosein – berusten op een mutatie in dat KRAS-eiwit. Het is de motor. De brandstof. Het probleem.
Eerdere medicijnen waren alleen gericht op een specifiek subtype, G12C. Dat betreft een klein deel van de patiënten. Daraxonrasib is anders. Het richt zich op KRAS zelf. Ongeacht het subtype.
Dr. Hosein noemt het een “panRAS”-remmer. De eerste die zijn waarde bewees in een grote proef. Het schakelt het eiwit uit. Stopt de groei. Of je nu de veel voorkomende mutatie hebt of een zeldzamere variant.
Geen geneesmiddel. Gewoon langer leven.
Loop niet te ver voorop.
Dit is niet de heilige graal. Alvleesklierkanker wordt laat ontdekt. Meestal te laat voor een operatie. Meestal als het al overal is.
“We hebben geen hulpmiddelen om een vroege diagnose te stellen”, zegt Dr. Laguna botweg.
Daraxonrasib verlengt het leven, zeker. Het blokkeert de groeimotor een tijdje. Maar kanker is slim. Het past zich aan. Uiteindelijk vinden de cellen een manier om de blokkade te omzeilen. Het medicijn stopt met werken.
Brandon Huffman waarschuwt ervoor om dit geen overwinningsronde te noemen. ‘Uiteindelijk’, merkt hij op, ‘zullen levens worden ingekort als gevolg van verzet.’
Het is een brug. Niet aan de andere kant van de rivier.
Krijg nu toegang
Je kunt dit niet zomaar bij Amazon bestellen.
Het is nog experimenteel. Niet goedgekeurd door de FDA.
Revolution Medicines heeft echter een uitgebreid toegangsprogramma. Elke oncoloog in de VS kan een aanvraag indienen als hij of zij in aanmerking komende patiënten heeft. Het is rommelig, het is bureaucratisch, maar het bestaat.
Als u of iemand die u kent deze diagnose heeft, neem dan contact op met de oncoloog. Vraag ernaar.
Het wachten duurt lang. De uitkomst is onzeker.
Maar drie procent is niet dertien. Nog niet, tenminste.
