Knievervangingen beangstigen sommige mensen. Anderen zijn bang voor hen. Cynthia Schraf-Fletcher kende deze angst heel goed. Nadat de complicaties haar hadden geschokt door haar eerste gewrichtsvervanging, deed het idee om haar andere been aan hetzelfde metaal-en-plastic trauma te onderwerpen haar aarzelen. Ze is 74. Haar knieën doen pijn. De middenweg tussen pijnstillers en de operatiekamer was tot voor kort onvruchtbaar.
Die kloof wordt kleiner.
Voer geniculaire arterie-embolisatie (GAE) in. Voor Schraf-Fletcher waren de resultaten een jaar na de procedure “opmerkelijk” succesvol. Ze zegt dat het reliëf overeenkomt met het resultaat van de totale vervanging van haar andere been, maar zonder de invasieve nasleep. Tuinieren. Fietsen op een hometrainer. Dingen waar ze vroeger bang voor was, zijn nu gewoon… dingen die ze doet.
“Ik kon niet tevredener zijn”, zegt ze.
Wat gebeurt er eigenlijk?
De procedure is geen magie, hoewel het er wel dichtbij lijkt. Het is een poliklinische aangelegenheid, meestal minder dan een uur of twee. Bewuste verdoving. Een kleine incisie nabij de lies- of knieplooi. Dat is het voor de opstelling.
Leigh Casadaban, een radioloog aan de Universiteit van Colorado, leidt een katheter omhoog door de dijbeenslagader en navigeert op röntgenbeelden als een GPS. Het stopt bij de geniculaire slagaders, de bloedvaten die de knie voeden. Hier is de truc. Het gewricht is ontstoken. Een slechte doorbloeding maakt het erger.
De dokter laat microscopisch kleine korreltjes los.
Ze dichten de slechte vaten af. De bloedtoevoer naar de ontsteking wordt afgesloten. De zwelling neemt af. Pijn daalt. Patiënten gaan dezelfde dag naar huis.
Casadaban noemt het een ‘veelbelovende minimaal invasieve procedure’ die precies het midden houdt tussen mislukte conservatieve zorg en grote operaties. De meeste begunstigden hebben milde tot matige artrose. Ongeveer 70% ziet hun pijnscores halveren. Sommigen krijgen nul pijn. Die patiënten hadden al het andere geprobeerd. Ze zijn weer terug in het normale leven.
“We hadden echt niets voor patiënten tussendoor. GAE zou die plek kunnen opvullen.”
De techniek kwam ruim tien jaar geleden uit Japan. Sindsdien heeft het terrein gewonnen. De FDA geeft sinds 2021 de status van baanbrekend apparaat aan gerelateerde tools.
Blijft het hangen?
Pijnverlichting kan snel verdwijnen als je niet oppast. Bij GAE suggereren gegevens een lange levensduur. Vroege Japanse onderzoeken volgden patiënten gedurende vier jaar. Eén poliklinisch bezoek, jarenlang comfort. Amerikaanse gegevens zijn nieuwer – tot nu toe slechts twee jaar oud – maar volgen dezelfde theorie. Het aanpassen van de biologische werking van het gewricht.
Casadaban test dit rigoureus. Er lopen twee klinische onderzoeken. Men kijkt naar veranderingen in het knievocht. De ander evalueert een nieuw apparaat genaamd Nexsphere-F voor tijdelijke bloedvatblokkering. Het draait allemaal om het stoppen van de ontstekingsvoeding.
Is het een wondermiddel? Nee. Voor gevorderde artrose is mogelijk nog steeds metaal nodig. Maar voor degenen die in het pijnlijke midden blijven hangen, biedt dit een exitstrategie waarbij geen titaniumimplantaat betrokken is.
Verder kijken dan de knie
De knieën krijgen de meeste schuld, maar het lichaam kent veel krakende delen. Onderzoekers kijken al naar bevroren schouders, tennisellebogen en fasciitis plantaris. Als het afsnijden van de bloedstroom de pijn in een knie stopt, waarom dan niet in een elleboog?
Schraf-Fletcher koos voor GAE. Ze heeft goed gekozen. Of dit de standaard of een niche-optie wordt, valt nog te bezien. Voorlopig slaan duizenden patiënten de operatiekamer over. Ze planten bloemen. Ze trappen. En ze lachen vooral.
Je vraagt je af waarom het zo lang heeft geduurd.
