Belangrijkste bevinding: Adolescenten die geloven dat hun ouders en leraren vertrouwen hebben in hun wiskundige vaardigheden, vertonen een sterker zelfvertrouwen, een grotere motivatie en een algemeen welzijn. Dit effect is vooral uitgesproken in culturen als Singapore, waar academisch succes nauw verweven is met familie-eer.
Waarom verwachtingen belangrijk zijn
Het verband tussen waargenomen verwachtingen van ouders en leerkrachten en de prestaties van een tiener op het gebied van wiskunde gaat verder dan alleen maar aanmoediging. In samenlevingen met sterke academische tradities – zoals in veel Oost-Aziatische culturen – gaat onderwijs niet alleen over individuele prestaties; het reflecteert op het hele gezin. Dit creëert een unieke dynamiek waarbij studenten niet alleen de druk voelen om te slagen, maar ook om de familiereputatie hoog te houden.
Deze druk is niet noodzakelijkerwijs negatief. Als deze op de juiste manier wordt gekanaliseerd, kan deze de motivatie en veerkracht vergroten. Het kernidee is dat het geloven in het potentieel van een student – en het effectief communiceren van die overtuiging – een aanzienlijke impact kan hebben op zijn/haar academische traject.
De rol van ouders en leerkrachten
Onderzoek uit een recent onderzoek in Singapore bevestigt dit: adolescenten die zich gesteund voelen door zowel ouders als leraren hebben meer kans om te gedijen.
- Ouderlijke verwachtingen: De sterkste voorspeller van rekenvertrouwen. Expliciet vertrouwen in het kunnen van een student, gecombineerd met praktische ondersteuning (studieroosters, middelen), versterkt het geloof in zichzelf.
- Verwachtingen van leraren: Complementair aan de invloed van ouders. Leraren die hoge verwachtingen overbrengen door middel van gestructureerde lessen, constructieve feedback en direct beschikbare ondersteuning, bevorderen een soortgelijk gevoel van geloof bij studenten.
Het gecombineerde effect is krachtig: wanneer tieners zowel thuis als op school hoge verwachtingen ervaren, vertonen ze een groter rekenvertrouwen, een grotere betrokkenheid en een verbeterd psychologisch welzijn.
Wiskundevertrouwen als basis
De studie benadrukt ook de centrale rol van wiskundevertrouwen zelf. Tieners die in hun wiskundige vaardigheden geloven, zijn niet alleen gemotiveerder, maar vertonen ook een hoger niveau van doorzettingsvermogen, optimisme en geluk.
Dit gaat niet alleen over cijfers. Het gaat over het opbouwen van een positieve academische identiteit die verder reikt dan het klaslokaal. Wanneer leerlingen zichzelf als capabel beschouwen in wiskunde, draagt dit bij aan een breder gevoel van eigenwaarde en psychologische gezondheid.
Vroege indrukken tellen
De impact van de verwachtingen van leraren is vooral vroeg in het schooljaar groot. Eerste indrukken zijn belangrijk. Als leerlingen het gevoel hebben dat hun docenten vanaf het begin al vertrouwen in hen hebben, is de kans groter dat ze gemotiveerd blijven en het hele jaar door beter presteren. Dit onderstreept het belang van proactieve aanmoediging en een ondersteunende leeromgeving.
Praktische implicaties: wat ouders en leerkrachten kunnen doen
Het onderzoek suggereert dat het bevorderen van wiskundevertrouwen niet gaat over het verlagen van de normen; het gaat over hoe die normen worden gecommuniceerd.
- Stel hoge, realistische verwachtingen: Druk vertrouwen uit in het potentieel van een leerling en bied tegelijkertijd warmte en steun. Voorkom voorwaardelijke goedkeuring.
- Focus op groei, niet op vergelijking: Benadruk inspanning, leren en verbetering ten opzichte van de rangschikking ten opzichte van collega’s. Een groeimindset bouwt veerkracht op.
- Stimuleer autonomie: Geef leerlingen eigenaarschap over hun leerproces. Zelfbepaalde motivatie is veel effectiever dan proberen anderen tevreden te stellen.
- Communiceer regelmatig: Ouders en leerkrachten moeten samenwerken om consistente berichtgeving en ondersteuning te garanderen.
- Erken culturele druk: Houd rekening met maatschappelijke verwachtingen en bevorder evenwicht, veerkracht en welzijn naast academisch succes.
Uiteindelijk vereist het opbouwen van rekenvertrouwen bij tieners een holistische aanpak: een aanpak die de culturele context erkent, een groeimindset bevordert en de kracht van geloof versterkt – zowel thuis als op school.
